Szyna repozycyjna w stomatologii - kompleksowy przewodnik

Trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym, ból promieniujący do skroni, sztywność karku czy wyraźny dyskomfort w ruchomości szczęki po przebudzeniu - to klasyczne sygnały, że układ stomatognatyczny uległ przeciążeniu. Jednym z najbardziej zaawansowanych narzędzi stosowanych w leczeniu takich zaburzeń jest szyna repozycyjna.
W tym artykule wyjaśniamy, czym ona dokładnie jest, jak przebiega leczenie przy jej użyciu, czym różni się od popularnej szyny relaksacyjnej oraz na jakie koszty i wyzwania należy się przygotować.


Szyna repozycyjna - praktyczny poradnik

Czym jest szyna repozycyjna i jak działa?

Szyna repozycyjna to indywidualnie projektowany i wykonywany aparat akrylowy lub z poliwęglanów, nakładany najczęściej na łuk żuchwy.

Kluczowym zadaniem szyny repozycyjnej jest stworzenie prawidłowej relacji między żuchwą a podstawą czaszki oraz odciążenie struktur wewnątrz stawów skroniowo-żuchwowych, w tym także krążka stawowego. Szyna repozycyjna posiada precyzyjnie zaprojektowane powierzchnie zgryzowe, które prowadzą żuchwę do nowej, terapeutycznej pozycji w momencie zagryzania zębów.

Produkty powiązane

Jakie problemy i dolegliwości leczy szyna repozycyjna?

Terapia przy zastosowaniu szyny repozycyjnej jest przeznaczona dla pacjentów zmagających się z zaburzeniami czynnościowymi narządu żucia. Pomaga w szczególności przy:

  • Przemieszczeniu krążka stawowego (dyskopatii stawu skroniowo-żuchwowego) - gdy krążek amortyzujący przemieszcza się, wywołuje to trzaski, klikanie lub blokowanie żuchwy przy otwieraniu ust.
  • Ograniczeniu ruchomości żuchwy - przywraca pełen zakres otwierania ust i płynność toru ruchu żuchwy (porównaj to ze szczękościskiem).
  • Bólach mięśniowo-powięziowych twarzy i głowy - szyna redukuje napięcie mięśni żwaczy, skroniowych oraz mięśni szyi i obręczy barkowej.
  • Bruksizmie współwystępującym z powyższymi - szyna chroni zęby przed ścieraniem, a jednocześnie terapeutycznie odciąża sam staw.

Wskazania kliniczne do zastosowania szyny repozycyjnej

Lekarze dentyści zalecają wdrożenie szyny repozycyjnej w następujących sytuacjach:

  1. Zdiagnozowane trzaski i podwichnięcia w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych.
  2. Przygotowanie pacjenta do rekonstrukcji protetycznej (np. podniesienie wysokości zwarcia, licówki, korony).
  3. Etap wstępny przed leczeniem ortodontycznym u pacjentów z maskowanymi wadami szkieletowymi.
  4. Urazy narządu żucia wymagające odtworzenia prawidłowej biomechaniki.

Produkty powiązane

Przebieg leczenia szyną repozycyjną

Leczenie zaburzeń zgryzu poprzez zastosowanie szyny repozycyjnej odbywa się w kilku etapach:

  • Diagnostyka wstępna - badanie kliniczne, analiza ruchów żuchwy, cyfrowy skan wewnątrzustny oraz często tomografia komputerowa CBCT stawów skroniowo-żuchwowych.
  • Projektowanie aparatu - na podstawie rejestracji zwarcia w nowej pozycji terapeutycznej konstruowana jest szyna indywidualnie dopasowana dla pacjenta.
  • Całodobowe noszenie (faza aktywna) - szynę repozycyjną nosi się zazwyczaj 24 godziny na dobę (również podczas posiłków, chyba że lekarz zaleci inaczej), co pozwala mięśniom i więzadłom zaadaptować się do nowej pozycji.
  • Wizyty kontrolne (co 2-4 tygodnie) - lekarz koryguje szynę za pomocą specjalnych frezów, dostosowując ją stopniowo do zmieniającej się pozycji żuchwy.

Szyna repozycyjna - infografika

Szyna repozycyjna a relaksacyjna - kluczowe różnice

Choć pozornie obie metody mogą się wydawać takie same, to w rzeczywistości są to dwie odrębne metody. Wielu pacjentów myli te dwa pojęcia. Poniższe zestawienie wyjaśnia różnice między nimi.

 

Właściwość

 

Szyna repozycyjna Szyna relaksacyjna 

 

Główny cel

 

Trwała zmiana i korekta pozycji żuchwy oraz odciążenie stawu Rozluźnienie mięśni żucia, ochrona przed zgrzytaniem w nocy

 

Budowa

 

Twarda, z anatomicznymi prowadzeniami wymuszającymi pozycję Najczęściej płaska powierzchnia zgryzowa, pozwalająca na swobodny ślizg

 

Czas stosowania

 

Zazwyczaj całodobowo (przez kilka miesięcy) Głównie w nocy lub w sytuacjach stresowych w ciągu dnia

 

Wpływ na zgryz

 

Wprowadza kontrolowaną zmianę relacji szczęki i żuchwy Jest neutralna dla pozycji stawowej i zgryzowej

Czas trwania leczenia szyną repozycyjną i koszty

  • Czas trwania - faza aktywnego leczenia szyną trwa najczęściej od 3 do 6 miesięcy. Po ustabilizowaniu stawu i wyeliminowaniu bólu konieczny jest drugi etap (faza retencyjna/stabilizacyjna). Może to oznaczać leczenie ortodontyczne lub rekonstrukcję protetyczną. To oczywiście zależy od konkretnych uwarunkowań danego pacjenta.
  • Koszty leczenia szyną repozycyjną - wykonanie profesjonalnej szyny repozycyjnej w gabinecie specjalistycznym to koszt, który może być w przedziale 900 - 1800 zł. Do tego należy doliczyć koszty wizyt kontrolnych i korekt (zazwyczaj 150 - 300 zł za wizytę).

Produkty powiązane

Praktyczne wskazówki dla osób, które chcą podjąć terapię z użyciem szyny repozycyjnej

Jeśli rozważasz rozpoczęcie leczenia szyną repozycyjną, warto dobrze się do niego przygotować:

  • Wybierz odpowiedniego specjalistę - stomatologa lub ortodontę specjalizującego się w leczeniu zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego. Prawidłowe wyznaczenie pozycji terapeutycznej żuchwy wymaga dużej wiedzy i doświadczenia.
  • Połącz szynoterapię z fizjoterapią stomatologiczną - szyna działa mechanicznie na staw i zęby, ale to fizjoterapeuta stomatologiczny pomoże Ci rozluźnić przykurczone mięśnie twarzy, szyi i karku. Terapia łączona daje najszybsze i najtrwalsze rezultaty.
  • Uzbrój się w cierpliwość w pierwszych dniach - przez pierwsze 3 - 7 dni po założeniu szyny, może występować niewielki ślinotok, lekki ucisk na zęby. Seplenienie również należy zaliczyć do czasowych niedogodności. Jest to naturalna reakcja organizmu na ciało obce w jamie ustnej. Jednak dość szybko następuje adaptacja do nowej sytuacji.
  • Dbaj o higienę szyny i zębów - rutynowe mycie zębów przynajmniej dwa razy dziennie - rano i wieczorem - to wymóg, który nie ma wyjątków i dotyczy wszystkich. Wszelkie aparaty ortodontyczne oraz właśnie szyny, wymagają dodatkowej troski. Dlatego pamiętaj, by po każdym posiłku przepłukać jamę ustną wodą, a szynę oczyścić przy pomocy miękkiej szczoteczki i chłodnej wody z dodatkiem delikatnego mydła w płynie lub specjalnych tabletek do czyszczenia protez i szyn. Dzięki temu ograniczysz namnażanie się bakterii w jamie ustnej, które są odpowiedzialne za nieświeży oddech i próchnicę.
  • Do czyszczenia szyny nie używaj pasty do zębów, ponieważ może ona zawierać drobinki ścierne, które rysują akryl i sprzyjają osadzaniu się bakterii. Nie używaj też gorącej wody, ponieważ może to trwale odkształcić szynę. Wówczas straci ona swoje właściwości.
  • Zawsze przechowuj szynę w pudełku - gdy zdejmujesz szynę do mycia zębów, odkładaj ją wyłącznie do specjalnego etui. Zawinięcie jej w chusteczkę higieniczną to najczęstsza przyczyna przypadkowego wyrzucenia aparatu do kosza.
  • Zapytaj o pełny plan leczenia z wyprzedzeniem - zanim zdecydujesz się na szynę repozycyjną, upewnij się, jakie będą kolejne kroki po zakończeniu szynoterapii oraz z jakimi wiążą się kosztami (np. czy po ustabilizowaniu stawu będzie potrzebny aparat ortodontyczny lub odbudowa protetyczna startych zębów).

Produkty powiązane


Źródła:

Balendra P Singh, Nishi Singh, Srinivasan Jayaraman, Richard Kirubakaran, Suja Joseph, M S Muthu, Hemant Jivnani, Fang Hua, Occlusal interventions for managing temporomandibular disorders [w:] Cochrane Library Database Systematic Review 2024 Sep 16;2024(9)

Pei Shen, Xinwei Chen, Qianyang Xie, Shanyong Zhang, Chi Yang, Assessment of Occlusal Appliance for the Reposition of Temporomandibular Joint Anterior Disc Displacement With Reduction [w:] The Journal of Craniofacial Surgery 2019 Jun;30(4)

Komal Maheshwari, Ramya Srinivasan, Balendra Pratap Singh, Bhawana Tiwari, Richard Kirubakaran, Effectiveness of anterior repositioning splint versus other occlusal splints in the management of temporomandibular joint disc displacement with reduction: A meta-analysis [w:] The Journal of Indian Prosthodontic Society 2024 Jan 24;24(1)

Darpan Bhargava, Camilo Chávez Farías, Ignacio Ardizone García, Louis G Mercuri, Suzie Bergman, M Anthony Pogrel, Andrew J Sidebottom, Samer Srouji, Mehmet Fatih Şentürk, P Elavenil, Kishore Moturi, P Anantanarayanan, Preeti G Bhargava, Vankudoth Dal Singh, Recommendations on the Use of Oral Orthotic Occlusal Appliance Therapy for Temporomandibular Joint Disorders: Current Evidence and Clinical Practice [w:] Journal of Maxillofacial and Oral Surgery 2023 Jun 27;22(3)

 

Powiązane wpisy

Opinie klientów zobacz: wszystkie opinie

Twoja opinia może być pierwsza.

Pokazuje 0-0 z 0 opinii