Płytka przedsionkowa to proste i zarazem skuteczne narzędzie wczesnej interwencji ortodontycznej. Choć na pierwszy rzut oka przypomina smoczek, to jej zadaniem jest korekcja zgryzu oraz zażegnanie u dziecka złych nawyków. Ten poradnik wyjaśnia jak działa płytka przedsionkowa i co warto o niej wiedzieć.
Płytka przedsionkowa - poradnik
- Płytka przedsionkowa - ruchomy aparat ortodontyczny
- Płytka przedsionkowa - efekty
- Jakie problemy pozwala zniwelować płytka przedsionkowa dla dzieci?
- Płytka przedsionkowa dla dzieci - wskazania
- Płytka przedsionkowa dla dorosłych
- Rodzaje płytek przedsionkowych
- Cena płytki przedsionkowej
- Jak zachęcić dziecko do noszenia płytki?
- Higiena i pielęgnacja płytki przedsionkowej
Płytka przedsionkowa - ruchomy aparat ortodontyczny
Płytka przedsionkowa jest ruchomym aparatem ortodontycznym wykonanym z bezpiecznego tworzywa (silikonu lub plastiku). W przeciwieństwie do klasycznych stałych aparatów, nie posiada ona drutów ani zamków. Umieszcza się ją w tzw. przedsionku jamy ustnej, czyli przestrzeni między wargami a zębami.
Głównym zadaniem płytki przedsionkowej jest stworzenie bariery, która przywraca równowagę między mięśniami warg, policzków i języka.
Płytka przedsionkowa - efekty
Mechanizm działania płytki przedsionkowej opiera się na eliminowaniu sił, które mogą powodować nieprawidłowości w kształtowaniu się uzębienia. Dzięki temu stymuluje ona prawidłowy wzrost szczęki i żuchwy. Dzieje się to poprzez:
- blokadę nawyków (płytka uniemożliwia wkładanie kciuka lub przedmiotów do ust);
- trening oddechowy (wymusza oddychanie przez nos (ponieważ płytka szczelnie wypełnia usta));
- ćwiczenie mięśni (zmusza mięśnie okrężne ust do pracy, co pomaga w domknięciu warg);
- prawidłowa pozycja języka (niektóre modele posiadają specjalną płytkę językową z dodatkowym elementem - kulką, która uczy język spoczywania na podniebieniu, a nie napierania na zęby).
Porównaj to z działaniem smoczka ortodontycznego
Produkty powiązane
Jakie problemy pozwala zniwelować płytka przedsionkowa dla dzieci?
Stosowanie płytki przedsionkowej dla dzieci jest ważnym elementem leczenia tzw. czynnościowych wad zgryzu. Wprowadzenie tej metody w odpowiednim momencie rozwoju malucha, możliwe jest wyeliminowanie:
- wady wymowy
- zgryzu otwartego
- tyłozgryz
- oddychanie przez usta
- wiotkość mięśni twarzy (dzięki poprawie napięcia mięśni, co wpływa na estetykę twarzy)
Płytka przedsionkowa dla dzieci - wskazania
Zastosowanie płytki przedsionkowe jest zalecane przez ortodontów najczęściej w sytuacjach, gdy zauważalne są u małego pacjenta następujące problemy:
- trudny do opanowania nawyk ssania kciuka powyżej 3. roku życia.
- stale otwarta buzia
- zgryzanie wargi dolnej
- problemy z pionizacją języka podczas połykania
Stosowanie płytki przedsionkowej często jest wskazane u dzieci z zespołem Downa i porażeniem mózgowym
Płytka przedsionkowa dla dorosłych
Płytka przedsionkowa dla dorosłych osób nie ma zastosowania, ponieważ kości twarzoczaszki są już wtedy w pełni rozwinięte, więc metoda ta nie ma wystarczającej siły, by zmodyfikować ustawienie zębów stałych u dorosłych. Wady zgryzu można skutecznie leczyć w każdym wieku, ale dorośli potrzebują innych rozwiązań, np. aparatów stałych. W ich przypadku stosuje się inne rozwiązania (najczęściej aparaty stałe).
Płytka przedsionkowa to metoda skuteczna u dzieci w wieku od 3 do 8 lat. W tym okresie kościec jest na tyle plastyczny, że wiele nawyków można jeszcze stosunkowo łatwo skorygować. Płytka przedsionkowa może być stosowana przy uzębieniu mlecznym i mieszanym. Sprawdź kiedy wypadają mleczaki.
Rodzaje płytek przedsionkowych
Istnieje kilka rodzajów płytek przedsionkowych i każdy z nich jest dostosowany do innego typu problemu. Współczesna ortodoncja oferuje następujące warianty:
- standardowa płytka przedsionkowa - gładka, przeznaczona do korekty domknięcia ust;
- z daszkiem językowym - dla dzieci, które wsuwają język między zęby;
- z blokadą zgryzową - pomaga w korekcji głębokiego tyłozgryzu.
O tym jaki rodzaj płytki przedsionkowej jest potrzebny dla Twojego dziecka - dowiesz się od ortodonty lub logopedy. Nie dokonuj zakupu samodzielnie, bez konsultacji ze specjalistą, bo niewłaściwy dobór tego akcesorium może przynieść niekorzystne skutki.
Produkty powiązane
Płytki przedsionkowe są dostępne w trzech rozmiarach:
1 - dla maluszków poniżej 3. roku życia
2 - dla dzieci od 3 do 5 lat
3 - dla dzieci w wieku 5-8 lat
Cena płytki przedsionkowej
Płytka przedsionkowa nie jest kosztowna. Ceny tych akcesoriów zaczynają się już od kilkunastu złotych. Te wyspecjalizowane z zaporą językową i kulką są droższe i ich cena mieści się w przedziale 150 - 200 zł.
Jak zachęcić dziecko do noszenia płytki?
Przekonanie kilkulatka do regularnego noszenia płytki przedsionkowej bywa trudnym wyzwaniem. Ruchomy aparat jako ciało obce w buzi, może początkowo powodować ślinotok lub dyskomfort.
Najlepszym sposobem, aby zachęcić dziecko do noszenia płytki przedsionkowej, jest metoda małych kroków. Dla malucha płytka przedsionkowa to przeszkoda i coś nienaturalnego. Jak więc postępować? Oto wskazówki:
- Trening progresywny - nie oczekuj, że dziecko będzie nosić płytkę przez wiele godzin. Zacznij od 15 minut, np. podczas oglądania ulubionej bajki lub słuchania czytanej książki. Stopniowo wydłużaj ten czas, aż dziecko przywyknie do obecności płytki przedsionkowej.
- Wspólne wybieranie - zaangażuj dziecko np. w wybór koloru pudełka do przechowywania płytki. To może zwiększyć chęć do współpracy.
- Wykorzystaj autorytet ortodonty - czasem lepszy efekt pedagogiczny przynosi opinia osoby z zewnątrz niż prośby rodziców. Spróbuj w rozmowie z pociechą przypomnieć, że pan/pani doktor powiedział, że trzeba tak robić.
- System nagród - za dobrze wykonane zadanie należy się pochwała. Możesz stworzyć kalendarz, w którym dziecko przykleja naklejkę za każdy wyznaczony czas z płytką. Za uzbieraniu np. 10 naklejek wręcz małą nagrodę.
Produkty powiązane
Higiena i pielęgnacja płytki przedsionkowej
Bardzo ważne jest też, by dbać o higienę tego małego przedmiotu, by nie stało się ono siedliskiem bakterii. Takie zaniedbania mogą sprzyjać zapaleniu jamy ustnej. Jak zatem dbać o płytkę przedsionkową?
Codzienną rutyną powinno być:
- mycie płytki po każdym użyciu - po wyjęciu z jamy ustnej płytkę należy opłukać pod bieżącą letnią wodą. Nigdy nie rób tego wrzątkiem, ponieważ sztuczne tworzywo może się przez to odkształcić;
- szczoteczka i pasta do zębów - przynajmniej dwa razy dziennie umyj płytkę miękką szczoteczką do zębów i odrobiną pasty (działa antybakteryjnie) lub łagodnego mydła i dobrze wypłucz.
- Raz w tygodniu warto zastosować specjalne tabletki do czyszczenia aparatów ruchomych (dostępne np. w aptekach). Rozpuszcza się je w wodzie i moczy w nich płytkę przez kilka minut, aby usunąć osad, bakterie i wirusy.
- Dokładne suszenie - zanim zostanie schowana do pudełka, płytka powinna być sucha, ponieważ wilgoć sprzyja rozwojowi drobnoustrojów.
Przechowywanie:
Płytkę należy przechowywać wyłącznie w specjalnie do tego przeznaczonym, pudełku ortodontycznym. Jest ono wentylowane i ma dopasowany kształt.
Nigdy nie zawijaj płytki w chusteczki higieniczne. W ten sposób mogą przypadkowo trafić do kosza na śmieci lub ulec uszkodzeniu.
Regularnie sprawdzaj stan płytki przedsionkowej. Czasem dzieci ją przegryzają przez co mogą pojawić się ostre krawędzie lub pęknięcia. Wówczas należy płytkę przedsionkową wymienić, aby nie poranić dziąseł.
Produkty powiązane
Bibliografia:
C. Simsuchin, Y Chen, S. K. Mallineni, Clinical Effectiveness of Vestibular Shields in Orthodontic Treatment: A Scoping Review [w:] Children 2023, 10(1), 16
Ding Qin-Feng, Nie Ping, You Qing-Ling, Xia Yun-Hui, Effects of vestibular shield appliances on lip morphological changes in mouth breathing patients [w:] Shanghai Journal of Stomatology 2024, Vol. 33, Issue (6)
D. Olczak-Kowalczyk, Czy wada zgryzu u dziecka z uzębieniem mlecznym wymaga leczenia ortodontycznego? [w:] Medycyna Praktyczna - Stomatologia 2019-03-15
