Korzenie zębów a kanały - ile ząb ma korzeni a ile kanałów?

Zdrowie jamy ustnej to nie tylko białe i proste zęby. Aby w pełni zrozumieć strukturę i funkcjonowanie zębów, należy zgłębić ich anatomiczne szczegóły, w tym korzenie i kanały korzeniowe. Często terminy te są mylone lub używane zamiennie, jednak mają one odrębne znaczenia i funkcje. W tym artykule omówimy, czym są korzenie zębów, czym są kanały korzeniowe oraz ile ich występuje w poszczególnych zębach.


Najważniejsze informacje:


Anatomia zęba

Ząb składa się z dwóch głównych części: korony i korzenia. Korona to widoczna część zęba, która służy do gryzienia i żucia. Korzeń natomiast jest niewidoczną częścią, osadzoną w kości szczęki lub żuchwy. Korzeń utrzymuje ząb na swoim miejscu, a kanały korzeniowe, które się w nim znajdują, odgrywają kluczową rolę w dostarczaniu zębowi niezbędnych składników odżywczych i nerwów.

Korzenie zębów

Korzenie zębów to struktury, które mocują ząb w kości za pomocą tkanek przyzębia. Są pokryte cementem korzeniowym, który jest twardszy niż kość, ale bardziej miękki niż szkliwo. Korzenie zębów są zróżnicowane pod względem liczby i kształtu w zależności od typu zęba.

Kanały korzeniowe

Kanały korzeniowe to przestrzenie w korzeniach zębów, wypełnione miazgą zębową. Miazga zębowa zawiera nerwy, naczynia krwionośne oraz tkankę łączną. Kanały korzeniowe są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania zęba, dostarczając mu składników odżywczych i sygnałów nerwowych. Każdy korzeń może zawierać jeden lub więcej kanałów korzeniowych.

ile ząb ma korzeni a ile kanałów?

Liczba korzeni i kanałów w poszczególnych zębach

Siekacze

Siekacze to zęby przednie, które odgrywają kluczową rolę w cięciu pokarmu. Zarówno siekacze górne (jedynki i dwójki), jak i dolne, zazwyczaj posiadają jeden korzeń i jeden kanał korzeniowy. Ich prosta budowa jest wystarczająca do pełnienia funkcji cięcia. Jednak u dolnych siekaczy zdarza się, że mają one dodatkowy, oddzielny kanał. Statystycznie występuje to w około 40% przypadków. Taka sytuacja sprawia, że leczenie endodontyczne tych zębów może wymagać większej precyzji.

Kły

Kły, czyli trójki, pełnią funkcję rozrywania pokarmu. Podobnie jak siekacze, mają jeden korzeń i jeden kanał korzeniowy. Kły są zębami mocniejszymi i dłuższymi od siekaczy, co umożliwia im efektywne pełnienie swojej funkcji. Ze względu na swoją budowę i lokalizację są stosunkowo proste do leczenia endodontycznego.

Przedtrzonowce

Przedtrzonowce, znane również jako czwórki i piątki, mają bardziej złożoną strukturę.

Czwórki [pierwsze przedtrzonowce]

  • Górne czwórki - zazwyczaj mają jeden korzeń i dwa kanały korzeniowe. Czasami jednak mogą mieć dwa korzenie i dwa kanały.
  • Dolne czwórki - najczęściej mają jeden korzeń i jeden kanał korzeniowy, choć zdarza się, że mają dwa kanały.

Piątki [drugie przedtrzonowce]

  • Górne piątki - zazwyczaj mają jeden korzeń z jednym lub dwoma kanałami korzeniowymi. W około 25% przypadków mogą występować dwa kanały.
  • Dolne piątki - najczęściej mają jeden korzeń, ale mogą mieć od jednego do trzech kanałów.

Trzonowce

Trzonowce są najbardziej złożonymi zębami pod względem liczby korzeni i kanałów korzeniowych. Ich funkcja polega na miażdżeniu i rozcieraniu pokarmu.

Szóstki [pierwsze trzonowce]

  • Górne szóstki - zazwyczaj mają trzy korzenie: dwa policzkowe i jeden podniebienny. Mają od trzech do czterech kanałów korzeniowych. Czwarty kanał, często ukryty (znany jako kanał MB2), jest trudny do zlokalizowania.
  • Dolne szóstki - najczęściej mają trzy korzenie. Mogą mieć od dwóch do czterech kanałów korzeniowych.

Siódemki [drugie trzonowce]

  • Górne siódemki - mają zazwyczaj trzy korzenie i mogą mieć trzy lub cztery kanały korzeniowe.
  • Dolne siódemki - zwykle mają dwa korzenie i trzy kanały korzeniowe. W 15% przypadków mogą mieć tylko jeden stożkowaty korzeń, a w rzadkich przypadkach (1-2%) mogą mieć trzy korzenie.

Ósemki [zęby mądrości]

  • Górne ósemki - mogą mieć od jednego do czterech korzeni i od jednego do czterech kanałów korzeniowych.
  • Dolne ósemki - mogą mieć od dwóch do pięciu kanałów korzeniowych. 

Ósemki często mają nieregularną budowę z mocno zakrzywionymi kanałami, co utrudnia ich leczenie endodontyczne.
 

Problemy związane z korzeniami i kanałami korzeniowymi

Próchnica i zapalenie miazgi

Jednym z najczęstszych problemów dotyczących korzeni i kanałów korzeniowych jest próchnica. Bakterie powodujące próchnicę mogą penetrować przez szkliwo i zębinę, docierając do miazgi, co prowadzi do jej zapalenia. Zapalenie miazgi jest bolesnym stanem, który, jeśli nie jest leczony, może prowadzić do martwicy miazgi i infekcji kanałów korzeniowych.

Leczenie kanałowe

Leczenie kanałowe [leczenie endodontyczne] jest procedurą mającą na celu usunięcie zakażonej lub martwej miazgi z kanałów korzeniowych. Procedura ta obejmuje oczyszczenie i dezynfekcję kanałów oraz ich wypełnienie materiałem zapobiegającym ponownemu zakażeniu. Leczenie kanałowe jest często jedyną metodą na uratowanie zęba, który inaczej musiałby być usunięty.

Resorpcja korzeni

Resorpcja korzeni to proces, w którym dochodzi do stopniowego zaniku tkanki korzeniowej. Może być wynikiem urazu, choroby przyzębia lub procesów patologicznych wewnątrz zęba. Resorpcja korzeni może prowadzić do niestabilności zęba i konieczności jego usunięcia.

Korzenie zębów a kanały - rtg

Wpływ liczby korzeni i kanałów na leczenie endodontyczne

Diagnostyka i planowanie leczenia
Dokładna diagnostyka jest kluczowym etapem w planowaniu leczenia endodontycznego. Stomatolodzy wykorzystują różne techniki obrazowania, takie jak zdjęcia rentgenowskie i tomografia komputerowa, aby dokładnie ocenić strukturę korzeni i kanałów korzeniowych przed rozpoczęciem leczenia. Znajomość liczby korzeni i kanałów, a także ich kształtu i ewentualnych zakrzywień, jest niezbędna do skutecznego leczenia.

Techniki i narzędzia endodontyczne
Współczesna endodoncja korzysta z zaawansowanych narzędzi, które ułatwiają precyzyjne leczenie kanałowe. Mikroskopy stomatologiczne pozwalają na dokładne zlokalizowanie i oczyszczenie wszystkich kanałów, nawet tych trudno dostępnych, jak kanał MB2 w górnych trzonowcach. Nowoczesne systemy do opracowywania kanałów, takie jak mechaniczne narzędzia rotacyjne, umożliwiają szybkie i skuteczne oczyszczanie kanałów, minimalizując ryzyko złamań narzędzi i perforacji.

Wyzwaniami w leczeniu skomplikowanych przypadków
Leczenie zębów z dużą liczbą korzeni i kanałów, szczególnie tych o nietypowej anatomii, wymaga dużej wiedzy i doświadczenia endodonty. Kanały zakrzywione, zarośnięte lub złączone stanowią wyzwanie, które może wymagać zastosowania zaawansowanych technik, takich jak endodoncja mikroskopowa, aby zapewnić skuteczne leczenie. Ponadto, zęby z dodatkowymi kanałami lub nieregularnymi korzeniami, jak w przypadku wielu trzonowców i ósemek, mogą wymagać kilku wizyt w gabinecie stomatologicznym.

>> Sprawdź czym jest resekcja zęba

 

Bibliografia:

  1. Felsypremila G, Vinothkumar TS, Kandaswamy D. Anatomic symmetry of root and root canal morphology of posterior teeth in Indian subpopulation using cone beam computed tomography: A retrospective study. Eur J Dent. 2015;9(4):500-507. doi:10.4103/1305-7456.172623
  2. Carrotte, P. Endodontics: Part 4 Morphology of the root canal system. Br Dent J 197, 379–383 (2004). https://doi.org/10.1038/sj.bdj.4811711
  3. https://denpedia.com/how-many-canals-does-each-tooth-have/

Powiązane wpisy

Opinie klientów zobacz: wszystkie opinie

Twoja opinia może być pierwsza.

Pokazuje 0-0 z 0 opinii
Uwaga!
* pola wymagane Dodaj opinię