Polip w zatoce szczękowej to łagodna zmiana rozrostowa błony śluzowej, będąca bezpośrednim skutkiem przewlekłego stanu zapalnego. Choć problem ten kojarzony jest głównie z konsultacją laryngologiczną, to w znacznej części przypadków jego źródło tkwi w jamie ustnej.
W tym artykule wyjaśniamy, skąd bierze się polip zatoki szczękowej, jakie daje objawy i dlaczego odpowiednia higiena jamy ustnej i stosowanie nowoczesnych rozwiązań odgrywa kluczową rolę w profilaktyce tej dolegliwości.
Spis treści:
- Czym jest polip w zatoce szczękowej?
- Jakie są przyczyny powstawania polipów w zatoce?
- Połączenie między jamą ustną a zatokami - dlaczego zęby wywołują polipy?
- Objawy polipa zatoki szczękowej
- Profilaktyka, czyli jak zapobiegać polipom poprzez higienę jamy ustnej?
- Jak wygląda leczenie polipa zatoki szczękowej?
Czym jest polip w zatoce szczękowej?
Polip zatoki szczękowej to miękka, galaretowata szypułkowata struktura, która powstaje na skutek przerostu obrzękniętej błony śluzowej wyściełającej wnętrze zatoki.
Zatoka szczękowa to parzysta przestrzeń pneumatyczna zlokalizowana po obu stronach nosa, tuż nad górnymi zębami. Gdy dochodzi w tej przestrzeni do długotrwałego podrażnienia i braku prawidłowego drenażu, to organizm reaguje miejscowym rozrostem tkanek.
Zmiana ta ma charakter łagodny, co oznacza, że nie jest nowotworem. Ale z czasem może rosnąć, zamykając ujście zatoki i wywołując przez to szereg uciążliwych objawów.
Produkty powiązane
Jakie są przyczyny powstawania polipów w zatoce?
Rozwój zmian polipowatych jest reakcją obronną na stałą obecność czynnika drażniącego lub infekcyjnego. Częstą przyczyną są stany zapalne pochodzenia zębowego (inaczej - zębopochodne zapalenie zatok). Wynika to z tego, że korzenie górnych zębów trzonowych i przedtrzonowych znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie dna zatoki szczękowej. Często oddziela je jedynie cienka blaszka kostna lub sama błona śluzowa. Nieleczona próchnica, choroby przyzębia czy uszkodzenia tkanek przy górnych trzonowcach mogą stymulować powstawanie zmian w zatokach.
Do pozostałych przyczyn, które mogą wywołać polipy w zatoce szczękowe, należą:
- Nawracające lub przewlekłe infekcje laryngologiczne - bakteryjne i wirusowe zapalenia zatok.
- Alergie i astma - przewlekły alergiczny nieżyt nosa predysponuje do obrzęków błony śluzowej.
- Anomalie anatomiczne - np. skrzywiona przegroda nosowa, która zaburza wentylację zatok.
Połączenie między jamą ustną a zatokami - dlaczego zęby wywołują polipy?
Anatomia szczęki sprawia, że infekcje bakteryjne z jamy ustnej bardzo łatwo migrują w górę. Jeśli w obrębie zębów rozwija się proces chorobowy, drobnoustroje bez trudu przenikają do wnętrza zatoki szczękowej.
Produkty powiązane
Do stanów zębopochodnych prowadzących do rozwoju polipów należą:
- Przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych - nieleczona głęboka próchnica, powikłania lub błędy związane z leczeniem kanałowym.
- Zaawansowana paradontoza.
- Obecność głębokich kieszonek dziąsłowych sprzyjających gromadzeniu się bakterii.
- Powikłania po ekstrakcji zęba - w tym połączenie ustno-zatokowe powstałe po usunięciu górnych zębów trzonowych.
Objawy polipa zatoki szczękowej
W początkowym stadium polip może nie dawać żadnych objawów, a zostać wykryty przypadkowo, przy okazji podczas rutynowego zdjęcia RTG lub tomografii komputerowej u dentysty.
Gdy zmiana rozwija się, pojawiają się symptomy takie jak:
- Uczucie rozpierania lub ucisku pod okiem i w okolicy policzka.
- Tępy ból promieniujący do górnych zębów.
- Jednostronnie zatkany nos lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła.
- Zaburzenia węchu i niesmak w ustach.
- Nawracające bolesne zapalenia zatok po jednej stronie.
Jeśli odczuwasz nawracający ból górnych zębów połączony z uczuciem ucisku w policzku, to konieczna jest konsultacja zarówno ze stomatologiem, jak i lekarzem laryngologiem.
Profilaktyka, czyli jak zapobiegać polipom poprzez higienę jamy ustnej?
Skoro znaczna część problemów z zatokami ma swoje źródło w infekcjach bakteryjnych zębów, to warto podkreślić fakt, że efektywna higiena jamy ustnej jest podstawowym elementem profilaktyki zębopochodnego zapalenia zatok i polipów.
Oto kluczowe kroki chroniące Twoje zęby i zatoki:
Zmień szczoteczkę manualną na soniczną
Zwykła szczoteczka manualna często jest mniej efektywna w usuwaniu płytki bakteryjnej z trudno dostępnych miejsc wokół trzonowców, czyli zębów sąsiadujących bezpośrednio z zatokami.
- Dlaczego szczoteczka soniczna jest lepsza dla higieny zębów? Nowoczesne urządzenia wykonują nawet do nawet 96000 ruchów pulsacyjnych na minutę, generując przy tym zjawisko kawitacji. Mikrobąbelki powstające z wody i pasty docierają głęboko w przestrzenie międzyzębowe i pod linię dziąseł. Dzięki temu wszelkie osady zostają skutecznie usunięte, a bakterie wyeliminowane. To zmniejsza ryzyko stanów zapalnych.
Produkty powiązane
Używaj nici dentystycznej i irygatora
Dla dokładnej higieny jamy ustnej niezbędna jest dbałość o czyszczenie przestrzeni międzyzębowych. W tym celu należy każdego dnia korzystać z nici dentystycznej.
Istotną rolę odgrywa także irygator do zębów - szczególnie u osób, u których stwierdzono kieszonki dziąsłowe. Strumień wody pod ciśnieniem znakomicie wypłukuje resztki pokarmowe i osad z miejsc, do których nie dociera włosie szczoteczki. To kluczowa ochrona przed powstawaniem ubytków na powierzchniach stycznych oraz zapaleniem dziąseł.
Regularnie wymieniaj końcówki szczoteczki
Nawet najlepszej klasy urządzenia wymagają regularnej wymiany akcesoriów. Dlatego pamiętaj, by co trzy miesiące wymieniać końcówkę szczoteczki sonicznej. Włosie końcówki ulega zużyciu i po upływie tego czasu efektywność usuwania osadów może ulec osłabieniu. Końcówki do irygatora także należy wymieniać.
Czyszczenie języka i płukanie jamy ustnej
Uzupełnij codzienne nawyki o czyścik do języka. Dzięki temu dodatkowo pozbędziesz się bakterii, co pozwala utrzymać świeżość oddechu na dłużej. Zakończenie wieczornej rutyny płukaniem jamy ustnej przy użyciu płynu to idealne uzupełnienie perfekcyjnej higieny.
Odwiedzaj stomatologa co 6 miesięcy
Jak często odwiedzać dentystę? Kontrolna wizyta co 6 miesięcy pozwala na wczesne wykrycie zarówno próchnicy, jak i innych nieprawidłowości. W ten sposób możesz
- zapobiegać zapaleniu miazgi zęba
- uniknąć leczenia kanałowego
- chronić zatoki przed infekcją
Produkty powiązane
Jak wygląda leczenie polipa zatoki szczękowej?
Leczenie zależy od wielkości zmiany oraz przyczyn jej powstania:
- Leczenie stomatologiczne - jeśli źródłem problemu jest ząb, to niezbędne jest przeprowadzenie leczenia kanałowego. Jeśli specjalista oceni, że stan zęba nie pozwala już na stomatologię zachowawczą - niezbędna może okazać się ekstrakcja zęba będącego źródłem zakażenia.
- Leczenie farmakologiczne - w przypadku małych zmian i stanów zapalnych stosuje się glikokortykosteroidy donosowe oraz antybiotykoterapię.
- Leczenie zabiegowe (FESS) - większe polipy usuwa się metodą endoskopową (FESS – Functional Endoscopic Sinus Surgery). Jest to małoinwazyjny zabieg wykonywany przez nos.
Bibliografia:
Saeede Zadsirjan, Mahnaz Sheikhi, Ali Dakhilalian, Mojgan Feli, Association of Inflammatory Periapical Lesions with Maxillary Sinus Abnormalities: a Retrospective Cone-Beam Computed Tomography Study [w:] Journal of Dentistry 2021 Dec;22(4)
Filipe Colombo Vitali, Pablo Silveira Santos, Carla Massignan, Lucianne Cople Maia, Mariane Cardoso, Cleonice da Silveira Teixeira, Global Prevalence of Maxillary Sinusitis of Odontogenic Origin and Associated Factors: A Systematic Review and Meta-Analysis [w:] Journal of Endodontics 2023 Apr;49(4)
John R Craig, Odontogenic sinusitis: A state‐of‐the‐art review [w:] World Journal of Otorhinolaryngology 2022 Mar 22;8(1)
Jerome R Lechien, Olivier Filleul, Pedro Costa de Araujo, Julien W Hsieh, Gilbert Chantrain, Sven Saussez, Chronic Maxillary Rhinosinusitis of Dental Origin: A Systematic Review of 674 Patient Cases [w:] International Journal of Otolaryngology 2014 Apr 8;2014
