Większość z nas kojarzy leczenie ortodontyczne noszeniem przez dłuższy czas aparatu na zęby i regularnymi wizytami kontrolnymi u specjalisty. Istnieje jednak zabieg, który może znacząco skrócić czas potrzebny do uzyskania wymarzonego idealnego uśmiechu. Mowa o kortykotomii. Ten artykuł wyjaśnia co to jest kortykotomia, jaki jest jej przebieg oraz efekty.
Spis treści:
- Kortykotomia - co to jest?
- Przebieg kortykotomii
- Wskazania do kortykotomii
- Korzyści z kortykotomii
- Rekonwalescencja po kortykotomii
- Kto decyduje o wykonaniu kortykotomii?
- Przeciwwskazania do kortykotomii
- Kortykotomia - cena
Kortykotomia - co to jest?
Choć sama nazwa brzmi bardzo poważnie i skomplikowanie, dla wielu pacjentów jest to bezpieczna przepustka do pięknego uśmiechu w znacznie krótszym czasie. Kortykotomia to zabieg z zakresu chirurgii stomatologicznej i stanowi przygotowanie do leczenia ortodontycznego.
Celem kortykotomii jest zainicjowanie naturalnego procesu obronnego i naprawczego, nazywanego w medycynie zjawiskiem przyspieszonego obrotu kostnego (ang. regional acceleratory phenomenon – RAP). Jak do tego dochodzi?
Zabieg polega na bardzo delikatnym nacięciu zewnętrznej, twardej warstwy kości (tzw. blaszki zbitej), która otacza korzenie zębów. Wokół nacięć kość tymczasowo staje się bardziej miękka poprzez odwapnienie. Dzięki temu jest plastyczna, a siły generowane przez aparat ortodontyczny mogą przesuwać zęby w znacznie krótszym czasie, nawet kilka razy szybciej niż w normalnych warunkach. Po kilku miesiącach od przeprowadzonej kortykotomii kość ponownie się mineralizuje i twardnieje, stabilizując zęby w nowej, idealnej pozycji.
Produkty powiązane
Przebieg kortykotomii
Kortykotomia to precyzyjny zabieg wykonywany przez chirurgia stomatologicznego, najczęściej w znieczuleniu miejscowym (w rzadkich i uzasadnionych przypadkach w znieczuleniu ogólnym), co oznacza, że jest całkowicie bezbolesny. Od strony technicznej, przebieg kortykotomii polega na wykonaniu przez lekarza mikroskopijnych nacięć w przestrzeniach międzyzębowych, ale bez naruszenia głębszej struktury kości i samych korzeni.
Sam zabieg trwa zazwyczaj od 30 do 90 minut. Czas ten zależy od tego, jak dużego obszaru dotyczy procedura – czy nacięcia są wykonywane tylko wokół kilku stłoczonych zębów (np. dolnych siekaczy), czy na całym łuku zębowym (górnym lub dolnym).
Wskazania do kortykotomii
Kortykotomia nie jest zabiegiem rutynowym i nie każdy pacjent podejmujący leczenie ortodontyczne jej potrzebuje. Najczęściej stosuje się ją w konkretnych przypadkach:
- Potrzeba znacznego skrócenia leczenia - gdy pacjentowi zależy na czasie (np. z powodów osobistych czy zawodowych).
- Zwiększenie skuteczności leczenia dorosłych pacjentów - kości są w pełni skostniałe i znacznie twardsze u osób dorosłych niż u młodzieży. Kortykotomia zmniejsza ten opór kostny i ułatwia korektę wad zgryzu.
- Wąskie łuki zębowe i silne stłoczenia - zabieg pozwala na bezpieczne rozszerzenie kości i zmieszczenie zębów bez konieczności ich usuwania.
- Krótkie korzenie anatomicznie.
- Podatność na resorpcję.
- Duży zanik kości po wcześniejszych ekstrakcjach.
- Cienki biotyp dziąsła, który oznacza wysokie ryzyko recesji dziąseł, a kortykotomia niweluje to niebezpieczeństwo.
Produkty powiązane
Kortykotomia znajduje zastosowanie przy trudniejszych do leczenia wadach, takich jak:
- zgryz otwarty
- zgryz głęboki
- konieczność sprowadzenia do łuku zębów zatrzymanych (np. kłów)
Korzyści z kortykotomii
Decydując się na kortykotomię, zyskujesz przede wszystkim czas, który może być krótszy średnio o 30% do nawet 60%. To, co miało trwać 2-3 lata, można osiągnąć w rok.
Pozostałe zalety kortykotomii to:
- Mniejszy ból wynikający z leczenia ortodontycznego - ponieważ kość stawia mniejszy opór, samo przesuwanie zębów przez aparat jest dla pacjenta o wiele mniej dyskomfortowe i nie powoduje tkliwości w takim stopniu.
- Uniknięcie ekstrakcji zęba - czasem przy standardowej procedurze konieczne jest usunięcia jednego lub więcej zębów, by stworzyć przestrzeń dla równego ukształtowania łuków. Dzięki kortykotomii w niektórych przypadkach nie jest to już niezbędne.
- Większa stabilność efektów korekty wady zgryzu - kość, która odbudowuje się po zabiegu, zyskuje na wzmocnieniu struktury. Dzięki temu jest mniejsze ryzyko, że zęby po zdjęciu aparatu po pewnym czasie powrócą do wcześniejszego ustawienia.
Rekonwalescencja po kortykotomii
Jak każda procedura chirurgiczna, kortykotomia niesie za sobą pewne niedogodności, o których pacjent musi wiedzieć przed zabiegiem. Bezpośrednio po nim, gdy minie działanie znieczulenia, może pojawić się niewielki ból. Można go bez problemu złagodzić standardowymi lekami przeciwbólowymi dostępnymi bez recepty.
Przez pierwsze dwa do czterech dni normalnym zjawiskiem jest niewielki obrzęk. Przez około tydzień należy spożywać tylko produkty miękkie, nie wymagające silnego gryzienia i unikać intensywnego wysiłku fizycznego. Lekarz informuje po zabiegu jak należy przez kolejne dni dbać o higienę jamy ustnej. Należy stosować się do wszystkich zaleceń i - jeśli to konieczne - zażywać przepisane leki przeciwzapalne lub antybiotyki. Po zabiegu potrzebna będzie jeszcze jedna wizyta w celu ściągnięcia szwów.
Kto decyduje o wykonaniu kortykotomii?
Kortykotomia to idealny przykład pracy zespołowej. Decyzję o jej wykonaniu podejmuje zawsze lekarz ortodonta prowadzący Twoje leczenie, ale sam zabieg przeprowadza lekarz chirurg stomatologiczny.
- Ortodonta analizuje Twoje zdjęcia RTG, tomografię (CBCT) oraz wady zgryzu i ocenia, czy kortykotomia przyniesie realne korzyści w Twoim planie leczenia.
- Następnie kieruje Cię do chirurga, który kwalifikuje pacjenta pod kątem ogólnego stanu zdrowia i wykonuje zabieg.
- Kluczowy jest czas: maksymalnie do 1-2 tygodni po zabiegu kortykotomii ortodonta musi założyć aparat i zastosować odpowiednie siły, aby wykorzystać moment, w którym kość jest najbardziej plastyczna.
Produkty powiązane
Przeciwwskazania do kortykotomii
Kortykotomia nie we wszystkich przypadkach jest możliwa. Najczęstszymi przeciwwskazaniami do zabiegu są:
- stany zapalne w jamie ustnej
- choroby przyzębia
- zbyt mała objętość kości żuchwy i/lub szczęki
- choroby układu odporności
- cukrzyca
Kortykotomia - cena
Koszt wykonania kortykotomii mieści się w przedziale od 1500 do 5000 zł. Zależy to od miasta oraz zakresu zabiegu. Przy planowaniu wydatków zwróć uwagę, czy w danej placówce osobno ponosisz koszty diagnostyki przygotowującej do zabiegu czy też są one wliczone.
Źródła:
Won Lee, Corticotomy for orthodontic tooth movement [w:] Journal of The Korean Association of Oral and Maxillofacial Surgeons 2018 Dec 28;44(6)
A.Hassan, A. Al-Fraidi, S. Al-Saeed, Corticotomy-Assisted Orthodontic Treatment: Review [w:] The Open Dentistry Journal 2010 Aug 13;4
A. Patatou, N. Iacovou, P. Zaxaria, M. Vasoglou, G. Vasoglou, Corticotomy-Assisted Orthodontic Treatment: A Literature Review [w:] MDPI Oral Journal Volume 3 Issue 3 June 2023
