Hemisekcja to zabieg z pogranicza kilku specjalizacji, a jego głównym celem jest uratowanie części zęba wielokorzeniowego. Brzmi to poważnie i w wielu przypadkach właśnie tak jest, bo jest to działanie czasochłonne i skomplikowane. Podejmowane jest, by uniknąć ekstrakcji i zachować ząb.
Warto wiedzieć o hemisekcji:
Hemisekcja - wieloetapowy zabieg
Hemisekcja jest procedurą, która łączy działania stomatologii zachowawczej, endodoncji i chirurgii stomatologicznej. Polega na usunięciu jednego z korzeni zęba wraz z odpowiadającą mu częścią korony, przy jednoczesnym pozostawieniu pozostałej, zdrowej części zęba. Większość specjalistów jest zdania, że własny ząb jest zawsze lepszy niż implant lub proteza. Dlatego wszelkimi metodami dążą do zachowania go i wzmocnienia.
Sprawdź >> ile ząb ma korzeni, a ile kanałów?
Zabieg hemisekcji dotyczy wyłącznie zębów wielokorzeniowych, przede wszystkim dolnych trzonowców i przedtrzonowców, które zazwyczaj mają dwa lub trzy korzenie.
Warunkiem, który pozwala na przeprowadzenie hemisekcji, są dobre rokowania pozostałej część zęba. Stabilny korzeń musi mieć odpowiednie podparcie w kości, by dało się prawidłowo przeprowadzić leczenie kanałowe.
Produkty powiązane
Radektomia i hemisekcja - kolejne kroki w zabiegu
Procedura jest wykonywana w znieczuleniu miejscowym i zazwyczaj przebiega etapowo:
- Diagnostyka i planowanie - lekarz ocenia stan zęba na podstawie badania klinicznego oraz zdjęcia RTG lub tomografii CBCT.
- Leczenie endodontyczne - zdrowa część zęba (ta, która ma pozostać) musi być wcześniej lub w trakcie leczenia prawidłowo przeleczona kanałowo.
- Radektomia, czyli chirurgiczne rozdzielenie zęba - ząb zostaje podzielony wzdłuż osi, a chory korzeń wraz z fragmentem korony zostaje odcięty za pomocą wiertła i usunięty.
- Opracowanie pozostałej części zęba - powierzchnia zostaje wygładzona, a rana zabezpieczona, aby umożliwić prawidłowe gojenie.
- Odbudowa protetyczna - po wygojeniu (z reguły potrzeba na to około sześciu tygodni) ząb jest najczęściej odbudowywany np. koroną protetyczną, aby przywrócić mu pełną funkcję.
Wskazania dla hemisekcji
Przeprowadzenie hemisekcji jest rozważane w sytuacjach, gdy uszkodzenie dotyczy tylko jednego korzenia, a reszta zęba pozostaje w dobrym stanie. Najczęstsze wskazania to:
- zaawansowane zmiany próchnicowe w obrębie jednego korzenia
- torbiele lub inne zmiany okołowierzchołkowe
- pionowe pęknięcie zęba w jednym korzeniu
- perforacja lub nieudane leczenie kanałowe jednego z korzeni
- znaczny zanik kości wyrostka zębodołowego tylko w obrębie jednego korzenia (np. w przebiegu chorób przyzębia)
- zmiany próchnicowe sięgające głęboko w okolicę jednego korzenia
Produkty powiązane
Zalety i ograniczenia hemisekcji
Zabieg ten ma kilka istotnych korzyści:
- pozwala zachować naturalny ząb, przynajmniej częściowo,
- zapobiega konieczności ekstrakcji i często eliminuje lub przynajmniej odracza potrzebę wszczepienia implantu
- umożliwia zachowanie ciągłości łuku zębowego
- jest mniej inwazyjny niż całkowite usunięcie zęba i odbudowa implantologiczna
- bywa rozwiązaniem tańszym niż leczenie protetyczne oparte na implantach
Jak w przypadku wielu zabiegów, także hemisekcja ma swoje ograniczenia i wymogi. Nie każdy ząb kwalifikuje się do tego typu leczenia. Pozostała część zęba może okazać się bardziej podatna na przeciążenia. Dla zęba leczonego za pomocą hemisekcji wzrasta ryzyko złamania. Efekt zabiegu bywa ograniczony czasowo – to rozwiązanie pozwala zachować ząb przez kolejne lata, ale rzadko na całe życie.
Prawidłowo przeprowadzona hemisekcja pozwala na funkcjonalne i estetyczne zachowanie zęba. Po odbudowie protetycznej ząb może pełnić swoją rolę w żuciu i stabilizacji zgryzu przez wiele lat. Ostateczny efekt i jego trwałość zależą od:
- jakości leczenia kanałowego
- stanu przyzębia
- odbudowy protetycznej
- zaangażowania pacjenta w higienę jamy ustnej i regularne kontrole
>> Dowiedz się jakie są najczęstsze błędy w higienie jamy ustnej
Przeciwwskazania dla hemisekcji
Nie zawsze wykonanie hemisekcji jest możliwe. Przeciwwskazaniem może być niekorzystna budowa anatomiczna zęba, na przykład zbyt krótkie korzenie, wydłużona korona lub proporcje tych części względem siebie. Czasem niemożliwa jest odbudowa protetyczna w danym miejscu.
Produkty powiązane
Przeciwwskazaniami do hemisekcji są też niekorzystne warunki zdrowotne pacjenta, takie jak:
- nieleczona cukrzyca
- nadciśnienie tętnicze
- zaburzenia krzepnięcia krwi
- osłabiony układ odpornościowy
- choroby autoimmunologiczne
Cena hemisekcji
Orientacyjny koszt hemisekcji mieści się zazwyczaj w przedziale 600 - 1000 zł. Wiele zależy od potrzeb danego pacjenta i ewentualnych czynności, które muszą towarzyszyć zabiegowi (np. usunięcie torbieli).
Przygotowanie do hemisekcji i rekonwalescencja po zabiegu
Hemisekcja najczęściej wymaga kilku wizyt w gabinecie stomatologicznym. Zanim podjęte zostaną działania na fotelu dentystycznym, pacjent musi wykonać niezbędne badania radiologiczne. Lekarz powinien wcześniej wiedzieć o ewentualnych chorobach, z jakimi zmaga się pacjent i o przyjmowanych lekach.
Pomiędzy wizytami, gdy przeprowadzane są zabiegi z zakresu chirurgii, lepiej unikać intensywnego wysiłku. Chłodne okłady są pomocne jako środki zmniejszające obrzęk. Zaleca się spożywanie posiłków letnich (nie gorących!). Można stosować, jeśli zachodzi taka potrzeba, środki przeciwbólowe i przeciwzapalne. W każdym przypadku należy zawsze stosować się do zaleceń lekarza.
Produkty powiązane
Bibliografia:
P. Taori, P. Nikhade, J. Mahapatra, Hemisection: A Different Approach From Extraction [w:] Cureus 2022 Sep 21;15(9)
A. A. Saraf, A. C. Patil, Hemisection [w:] World Journal of Dentistry 2013;4(3)
D. Deepika, M. Rahman, M. Rawat, A. Nagpal, S. Choudhary, Hemisection of Grossly-Decayed Teeth With Socket Preservation: A Case Report [w:] Cureus 2025 Nov 11;17(11)
S. Shah, B. Modi, K. Desai, S. Duseja, Hemisection - A conservative approach for a periodontally compromised tooth - A Case Report [w:] Journal of Advanced Oral Research Vol 3; Issue 2: May-Aug 2012
