Hiperdoncja - skąd się bierze nadmiar zębów?

Hiperdoncja to rodzaj anatomicznej wady, który polega na tym, że człowiek ma więcej zębów niż powinien. Najczęściej jest to uwarunkowane genetycznie, a nieprawidłowości w uzębieniu występują symetrycznie. Sprawdź jak objawia się hiperdoncja i czy można ją leczyć.


Informacje, które znajdziesz w artykule:


Hiperdoncja czyli zęby nadliczbowe i dodatkowe

Hiperdoncja jest zjawiskiem występującym w różnych częściach świata. Ile zębów ma człowiek? Dzieci mają 20 zębów mlecznych, które na pewnym etapie rozwoju podlegają stopniowej wymianie na zęby stałe (sprawdź kiedy wypadają mleczaki). U osób dorosłych jest już 28 zębów stałych (lub 32, jeśli pojawią się tzw. zęby mądrości, czyli ósemki). O hiperdoncji mówimy wówczas, gdy zębów jest więcej niż wspomniany standard.

Specjaliści rozróżniają w hiperdoncji dwa rodzaje nadprogramowych zębów:

  • zęby nadliczbowe (dysmorficzne)
  • zęby dodatkowe (eumorficzne)

Pierwszy rodzaj oznacza zwykle zęby, które nie wyrosły ponad linię dziąsła i mają nieprawidłową budowę. Natomiast zębami dodatkowymi określa się takie, które ukształtowały się w prawidłowy sposób.

Produkty powiązane

Hiperdoncja

Hiperdoncja prawdziwa i rzekoma

Hiperdoncja może występować w dwóch postaciach: jako wada prawdziwa lub rzekoma. Jeśli u kogoś pojawiły się zęby nadliczbowe lub dodatkowe – mówimy o hiperdoncji prawdziwej. Możemy też mieć do czynienia z hiperdoncją rzekomą – gdy  doszło do tzw. przetrwania zęba mlecznego. Oznacza to, że mleczny ząb, choć dawno powinien, to nie wypadł.

Klasyfikacja hiperdoncji uwzględnia też lokalizację zębów nadmiarowych, dlatego rozróżniamy:

  • zęby pośrodkowe − występujące w sąsiedztwie siekaczy i w linii pośrodkowej pomiędzy jedynkami;
  • zęby zatrzonowe − zlokalizowane za trzecim zębem trzonowym, czyli ósemką (zdarza się, że pojawiają się od strony języka);
  • zęby przytrzonowe − występują między dwoma pierwszymi zębami lub drugim a trzecim (od strony policzka lub języka), z reguły występują symetrycznie po obu stronach szczęki czy żuchwy.

Czy hiperdoncja jest niebezpieczna?

Hiperdoncja może powodować zaburzenia w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego. Każdy przypadek jest oczywiście jednostkowy i może przybierać różne formy. Zęby nadprogramowe występują w różnych miejscach w jamie ustnej, ale najczęściej pojawiają się w obszarze zębów trzonowych lub w sąsiedztwie siekaczy bocznych. Te nadmiarowe zęby mogą być różnej wielkości, a niektóre z nich mogą być całkowicie rozwinięte, podczas gdy inne mogą pozostawać zatrzymane w kości lub rozwijać się w nietypowy sposób.

Produkty powiązane

Przyczyny hiperdoncji

Przyczyną hiperdoncji są zaburzenia dotyczące podziałów zawiązków zębowych. Zbyt duża aktywność tzw. listewki zębowej bywa uwarunkowana genetycznie. Nadliczbowe i dodatkowe zęby mogą występować rodzinnie.

Hiperdoncja może mieć też związek z poważniejszymi wadami wrodzonymi, takimi jak:

  • zespół Gardnera
  • zespół Downa
  • zespół Crouzona
  • dysplazja obojczykowo-czaszkowa
  • zespół Ehlersa-Danlosa
  • zespół LEOPARD
  • zespół ustno-nosowo-palcowy
  • rozszczep wyrostka zębodołowego

Hiperdoncja towarzyszy także rozszczepowi wargi i podniebienia.

Sprawdź też >> co oznaczają białe dziąsła u niemowlaka?

Hiperdoncja – objawy i powikłania

Hiperdoncja często jest przyczyną powikłań w postaci stłoczenia zębów i ich skrzywienia, co zwiększa ryzyko próchnicy. Ciasne przestrzenie są trudne do oczyszczenia, co wiąże się z tendencją do gromadzenia się kamienia nazębnego.

Produkty powiązane

Nacisk powodowany przez nadmiarowe zęby wywołuje ból szczęki i ogólny dyskomfort. W niektórych przypadkach może dochodzić nawet do szczękościsku. Według danych medycznych najczęściej specjaliści mają do czynienia z jednym zębem nadliczbowym (80% przypadków), a u pozostałych osób z hiperdoncją stwierdza się obecność o dwa zęby więcej.

Konsekwencją hiperdoncji bywają liczne problemy z uzębieniem, a pacjenci doświadczają neuralgicznych bólów. Do powikłań spowodowanych hiperdoncja zaliczamy:

  • diastemę
  • nieprawidłowe ustawienie się zębów i związane z tym wady zgryzu
  • zatrzymane lub opóźnione wyrzynania się zębów stałych
  • resorpcja korzeni
  • powstawanie torbieli zębopochodnych

W wyniku hiperdoncji może rozwinąć się zapalenie dziąseł. Konieczna jest oczywiście konsultacja z lekarzem. Osoby doświadczające bolesnych objawów tej wady, mogą tymczasowo łagodzić je poprzez stosowanie specjalistycznej pasty do zębów i płynów do płukania jamy ustnej o właściwościach przeciwzapalnych. Hiperdoncja zwiększa ryzyko rozwoju chorób przyzębia.

Produkty powiązane

Diagnostyka hiperdoncji

Aby rozpoznać hiperdoncję konieczna jest wizyta u specjalisty oraz wykonanie RTG zęba, tzw. zdjęcie pantomograficzne, czyli ukazujące w całości żuchwę i szczękę. Pomocne jest także tomografia komputerowa wiązki stożkowej (w skrócie CBCT). Ten rodzaj badania pozwala na zobrazowanie położenia zębów nadprogramowych względem prawidłowych i pozostałych struktur.

Hiperdoncja - leczenie

Leczenie hiperdoncji

Leczenie hiperdoncji najczęściej jest możliwe i jak najbardziej wskazane. Każdy przypadek hiperdoncji musi być rozpatrywany indywidualnie, a postępowanie jest uzależnione od kilku kwestii:

  • wiek pacjenta
  • liczba zębów
  • położenie i budowa zębów nadliczbowych
  • ustawienie zębów względem siebie

W leczeniu hiperdoncji bierze się pod uwagę ekstrakcję zębów i zaplanowanie leczenia ortodontycznego. Nierzadko usuwanie zębów przy hiperdoncji wymaga interwencji chirurga stomatologicznego.

Produkty powiązane

 

 


Bibliografia:

  1. K. Tworkowski, E. Gąsowska, D. Baryła, K. Gabiec, Supernumerary Teeth – Literature Review [w:] Journal of Pre-Clinical and Clinical Research 2020, Vol 14, No 1
  2. F. Amini, V. Rakhshan, S. Jamalzadeh, Prevalence and Pattern of Accessory Teeth (Hyperdontia) in Permanent Dentition of Iranian Orthodontic Patients [w:] Iranian Journal of Public Health 2013 Nov; 42(11)
  3. S. Park, H. Jang, D. Hwang, S. Shin, U. Kim, J. Lee, Complications associated with specific characteristics of supernumerary teeth [w:] Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology, Volume 130, Issue 2, August 2020
  4. A. Shah, D. Gill, C. Tredwin, F. Naini, Diagnosis and Management of Supernumerary Teeth [w:] Dental update. Vol. 35 no.8

 

Powiązane wpisy

Opinie klientów zobacz: wszystkie opinie

Twoja opinia może być pierwsza.

Pokazuje 0-0 z 0 opinii
Uwaga!
* pola wymagane Dodaj opinię