W nowoczesnej stomatologii usunięcie zęba to zawsze jest ostateczność, gdy inne metody zawiodły lub nie mają zastosowania w danym przypadku. Zanim zapadnie decyzja w gabinecie stomatologicznym o ekstrakcji i ewentualnym wstawieniu implantu, dentysta może zaproponować podjęcie procedury nazywanej ekstruzją zęba. Polega ona na wyciągnięciu zęba z dziąsła w celu stworzenia podstawy pod nową koronę.
Kompendium wiedzy o zabiegu ekstruzji:
- Na czym polega ekstruzja zęba?
- Stabilność zęba po ekstruzji
- Wskazania do ekstruzji
- Czas trwania ekstruzji zęba
- Ekstruzja zęba - warto wiedzieć!
- Koszty ekstruzji
- Ekstruzja zęba - istotne kwestie, o których warto wiedzieć
Na czym polega ekstruzja zęba?
Ekstruzja bywa zwana również ortodontycznym wydłużeniem korony zęba. Jest to proces, podczas którego dokonuje się pod kontrolą przemieszczenia zęba wzdłuż jego osi długiej. Mówiąc bardziej obrazowo - to stopniowe wyciąganie zęba z zębodołu w górę (jeśli dotyczy to żuchwy) lub w dół (w przypadku szczęki).
Ekstruzję zęba wykonuje się najczęściej przy pomocy aparatu ortodontycznego (stałego lub fragmentu zamocowanego na kilku zębach - aparat segmentowy). Siła wywierana przez aparat stymuluje tkanki i powoduje, że ząb wysuwa się z kości, eksponując zdrową strukturę zęba ukrytą wcześniej pod dziąsłem.
Zobacz >> jak dbać o aparat ortodontyczny
Produkty powiązane
Stabilność zęba po ekstruzji
Wyobrażając sobie przebieg ekstruzji, można nabrać obaw co do umocowania zęba po zakończeniu całego procesu. Rodzi się więc pytanie - czy wysunięcie zęba z wyrostka zębodołowego nie spowoduje jego rozchwiania?
Nie, ząb pozostanie stabilny, a to dzięki kluczowej roli, jaką odgrywa więzadło ozębnej. Jest to elastyczna struktura łącząca korzeń zęba z kością. Jako, że ekstruzja przeprowadzana jest stopniowo, to siły ortodontyczne sprawiają, że włókna więzadła się rozciągają. W kości dokonuje się swoista przebudowa, w wyniku której zębodół podąża za zębem (sprawdź informacje o budowie zęba).
Początkowo ząb poddany ekstruzji może być minimalnie bardziej ruchomy, ale jest to kontrolowana, fizjologiczna ruchomość, a nie patologiczne rozchwianie. Przy prawidłowo zaplanowanej ekstruzji organizm na bieżąco dokonuje rekompozycji tkanek i w ten sposób utrzymuje swoje mocowanie w kości w bezpieczny sposób.
Wskazania do ekstruzji
Głównym celem ekstruzji jest uratowanie zęba, którego korona została zniszczona tak głęboko, że tradycyjne leczenie protetyczne (np. założenie korony) jest niemożliwe.
Głównymi wskazaniami do ekstruzji są:
- złamanie zęba poddziąsłowe - gdy uszkodzenie sięga bardzo nisko, uniemożliwiając prawidłowe założenie korony;
- głęboka próchnica tworząca ubytek poniżej linii dziąsła;
- resorpcja - proces powodujący zniszczenie korzenia;
- korekta estetyczna - dla wyrównania linii dziąseł u osób z tzw. uśmiechem dziąsłowym.
Produkty powiązane
Czas trwania ekstruzji zęba
Pamiętajmy, że ekstruzja zęba nie jest jednorazowym zabiegiem, lecz dłuższym procesem o tych samych cechach i warunkach, co korekcja wad zgryzu za pomocą aparatu ortodontycznego.
W zależności od sytuacji danego pacjenta, na czas potrzebny do ekstruzji wpływają:
- stan kości i dziąseł
- niezbędna do wysunięcia długość zęba
- wiek (u osób młodszych zmiany zwykle dokonują się szybciej)
- metoda wybrana przez specjalistę (np. biomechanika będąca podstawą ortodoncji lub ekstruzja chirurgiczna)
- fakt czy potrzebna jest stabilizacja po ekstruzji (za pomocą aparatu retencyjnego)
W zależności od powyższych - ekstruzja może trwać:
- W fazie aktywnej (wysuwanie) - zazwyczaj od 4 do 8 tygodni. Ząb przesuwa się średnio o 1 mm na tydzień.
- W fazie stabilizacji po osiągnięciu oczekiwanej wysokości, ząb musi zostać unieruchomiony w nowym położeniu na ok. 2-3 miesiące. Dzięki temu tkanki okołowierzchołkowe i kość mogą się przebudować i zwiększyć umocowanie.
Ekstruzja zęba - warto wiedzieć!
Rozważając wady i zalety rozwiązania jakim jest ekstruzja, trzeba pamiętać o kilku sprawach. Dentyści są zgodni co do tego, że zachowanie własnego zęba zawsze jest lepszym wyjściem, do którego warto dążyć w pierwszej kolejności. Dlatego wykorzystuje się do tego celu wszelkie dostępne sposoby. Choć procedura ekstruzji zęba wymaga czasu, to jest tańsza i mniej inwazyjna niż ekstrakcja, a następnie wszczepianie implantu.
Decyzję o ekstruzji poprzedza diagnostyka stanu kości uzębienia. Wykonuje się zdjęcie pantomograficzne lub tomografię komputerową zębów.
Produkty powiązane
Koszty ekstruzji
Cena ekstruzji jest uzależniona od renomy kliniki, użytej metody oraz konieczności wykonania dodatkowych zabiegów (np. leczenia kanałowego). Sama ekstruzja może kosztować od 800 zł do 2000 zł.
Pozostałe zabiegi z zakresu stomatologii zachowawczej to koszty odrębne. Należy też doliczyć cenę późniejszej korony protetycznej. Mimo to, całkowity koszt jest zazwyczaj o 30-50% niższy niż koszt usunięcia zęba i wszczepienia implantu.
Ekstruzja zęba - istotne kwestie, o których warto wiedzieć
Ekstruzja zęba pozwala zachować tzw. biologiczną szerokość czyli przestrzeń między dnem kieszonki dziąsłowej a szczytem kości. To zapobiega chronicznym stanom zapalnym dziąsła, które wywoływałaby bez tego korona protetyczna.
Czasami po ekstruzji konieczna jest tzw. gingiwoplastyka - zabieg uzupełniający dla korekty konturu dziąsła, aby uśmiech wyglądał w pełni naturalnie.
Podobnie jak podczas każdego leczenia ortodontycznego, także proces ekstruzji wymaga dokładnej higieny jamy ustnej. Bardzo ważna jest codzienna dbałość o zęby, dlatego dentyści zalecają, by:
- na co dzień używać szczoteczki sonicznej
- pamiętać o czyszczeniu przestrzeni międzyzębowych nicią dentystyczną lub szczoteczką międzyzębową
- stosować pastę do zębów z fluorem (sprawdź ile fluoru powinna mieć pasta do zębów)
- włączyć do nawyków irygator do zębów
Produkty powiązane
Skuteczne usuwanie płytki nazębnej, także w miejscach trudno dostępnych, pomoże Ci zachować świeży oddech i uniknąć rozwoju próchnicy.
Warto wybrać szczoteczkę soniczną, która dysponuje kilkoma trybami pracy. W ten sposób możemy łatwo dostosować intensywność działania urządzenia do indywidualnych potrzeb i preferencji.
Bibliografia:
E. Conserva, M. Fadda, V. Ferrari, U. Consolo, Predictability of a New Orthodontic Extrusion Technique for Implant Site Development: A Retrospective Consecutive Case-Series Study [w:] The Scientific World Journal 2020 Jan 25;2020
G. Malcangi, G. Marinelli, M. Di Giulio Cesare, S. Di Serio, M. Longo, A. Carbonara, F. Inchingolo, A. D. Inchingolo, I. R. Bordea, A. Palermo, A. M. Inchingolo, G. Dipalma, Orthodontic Extrusion in Daily Clinical Practice: Management of Fractured or Damaged Anterior Teeth [w:] Journal of Personalized Medicine 2025 Sep 1;15(9)
E. Reichardt, R. Krug, M. Bornstein, J. Tomasch, C. Verna, G. Krastl, Orthodontic Forced Eruption of Permanent Anterior Teeth with Subgingival Fractures: A Systematic Review [w:] International Journal of Environmental Research and Public Health 2021 Nov 29;18(23)
